Yaşlı Nüfus, Son Dönemde Oldukça Arttı

Yaklaşık son 50 yılda dünyamıza ne oluyor? Dünyamız gittikçe yaşlanıyor ve bu yaş alma süreci belli başlı sıkıntıların doğmasına sebep oluyor, hızlı bir şekilde yaşlanan nüfusun olduğu ekonomik düzende daha az sayıda çalışan ve üreten insan olması, nitelikli işçi sınıfında oluşan azalma ile işletmelerin boş kalan koltukları doldurmasında yaşanan zorlu süreç. Bu tarz ekonomik sıkıntıların yanında, yaşlanan dünya ile birlikte insanların yaşamına devam etmesi için gerekli olan en önemli şey sağlık da sekteye uğruyor. Gittikçe artan kronik hastalıklar ile doğru orantılı olarak huzurevlerine ve sağlık sektörüne ayrılan bütçe de artıyor. Küresel olarak 65 yaş ve üstü bireylerin oranının son 50 yılda hemen hemen iki katına çıkarak %10 seviyesini aşması, hem sosyal hem de ekonomik sıkıntıların artmasını kaçınılmaz kılıyor.

Peki yaşlı nüfusta bu kadar büyük bir artış yaşanmasına sebep olan faktörler neler?

Yaşlı nüfusun artmasının en büyük sebeplerinden birisi genç nüfusun sabit kalmasıdır. Son dönemde gerçekleşen hızlı demografik değişimler, dünya çapındaki 60 yaş üzeri nüfusun; 5 yaşındaki çocukların sayısının önüne geçerek hızlı bir artışa imza attığını gözler önüne sunuyor. Bu durumu destekleyen doğum oranlarının azalması faktörü, dünya genelindeki yaşlanmanın önüne geçemiyor.

Yaşlı nüfusunun artması, yalnızca doğum oranlarının azalması ile bağlantılı değil; aynı zamanda insan ömrünün uzamasına bağlı. Son dönemde gelişen teknoloji, tıp sektörüne büyük katkı sağlıyor. Tıp sektöründeki gelişmelerle birlikte, eski yüzyıllarda ölüme sebep olan salgın hastalıklar; günümüzde bir ilaçla kolay bir şekilde yok edilebiliyor. Tüm bu nedenler kapsamında günümüzdeki gelişmiş teknoloji, birçok alanda olduğu gibi sağlık alanında da büyük avantaj sunuyor. Teknolojik gelişmelerin getirdiği avantajlarla birlikte yaşam standartları yükselmeye devam ediyor. İnsan ömrünün uzamasına büyük ölçüde katkı sağlayan yüksek yaşam standartları, her geçen gün yaşlı nüfusunun artmasına etki ediyor. Bu gözlemler doğrultusunda, yaşlı nüfusundaki artış tıp alanındaki büyük gelişmeye kanıt oluştururken aslında toplumsal yapıda bazı sorunları beraberinde getiren ve aksaklığa sebep olan bir başarıdır.

Dünyada yaşlı nüfusu ile mücadele etmek için neler yapılıyor? Yaşlı nüfusu karşısında alınan önlemler neler? Yaşlı nüfusunun toplum üzerindeki olumsuz etkisinin azaltmak için atılan adımlar neler? Dünyada yaşlı nüfusunun artışı önemli bir durum hâline geliyor. Bu durum hem olumlu hem de olumsuz sonuçlara sebebiyet verebiliyor. Yaşlı nüfusun artmasının olumsuz sonuçları da toplumu negatif yönde etkilediği için yaşlı popülasyonunun olumsuz etkilerinin üstesinden gelmek için gerekli adımlar atılıyor. Bu adımlar başlı başına sosyal güvenlik alanında bir aksamanın gerçekleşmemesi için emeklilik yaşının yükseltilmesi, yaşlı bireylerin iş hayatının daha uzun sürebilmesi için esnek iş modelleri ve mesleki eğitimler sağlanması, bakım ihtiyaçlarının karşılanması için bakım sigortası sistemlerinin kurulması bu önlemler arasında yer alıyor. Bu önlemlerin temel amacı, yaşlılık düzeyi artan toplumlardaki ekonomik yükü azaltmayı ve yaşlı vatandaşların yaşam kalitesini artırmayı amaçlıyor.

Peki bizim ülkemiz yaşlı nüfusundan nasıl etkileniyor? Ülkemizdeki yaşlı nüfusu toplumda aksamaya neden olacak kadar büyük düzeyde mi? Türkiye'de 65 ve daha üst yaştaki yaşlı nüfus, son beş yılda yüzde 20,5 arttı. Gerçekleşen büyük artış sonrası Türkiye’de yaşlı bireylerin sayısı 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Toplam nüfus içinde bulunan yaşlı nüfus oranı yüzde 11,1'e yükselirken, bu durumun temel nedenleri arasında tıp alanındaki ilerlemelerle insan ömrünün uzaması ve doğurganlık hızının düşmesi yer alıyor. Son dönemlerde yaşanan gelişmeler sonrası yaşlı nüfusunun hem dünyada hem de Türkiye'de büyük oranda artması bekleniyor. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İsmet Koç, Türkiye'de 11,1 olan yaşlı nüfus oranının artmasının öngörüldüğünü belirterek, "2050'de ülkemizde yaşlı nüfusun oranının yüzde 23'e yükselmesi bekleniyor." dedi. Türkiye İstatistik Kurumunun 2024 yılında yayınladığı verilere göre, 2024 yılında Türkiye’de 9 milyon 112 bin 298 olan 65 yaş üstü nüfus, bir yılda 470 bin 761 kişi artış gösterdi. Bu bireylerin, toplam nüfus içindeki oranı da bir yılda 0,5 puan artarak yüzde 10,6'dan yüzde 11,1'e çıktı. Yaşlı nüfusunda son 5 yıldaki artış oranı da dikkatleri çekti. 2021 yılında Türkiye’de 8 milyon 245 bin 124 kişinin 65 yaş üstünde olduğu görülürken, 5 yılda söz konusu kişi sayısının 1 milyon 337 bin 935 arttığı kayıtlara geçti.

Elif Karakaş tarafından editlendi.