Yeni Oyun Yasası: Korsan Oyun Günlerine mi Dönüyoruz?

Bu hafta iktidar vekilleri tarafından meclise sunulan yasa tasarısıyla oyunlara ve sosyal medyaya getirilecek olan kısıtlamaların üstündeki belirsizlik az da olsa kalktı. Ancak yasanın içeriği Türkiye’de oyun sektörünün geleceğine dair endişelere ve tartışmalara sebep oldu.

Yasanın İçeriği

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı ve Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni yasa taslağı, dijital oyun dünyasında köklü değişiklikler öngörüyor. Taslak, 15 yaş altı çocukların ailelerinin izni olsa dahi sosyal medya platformlarına erişimini yasaklarken çevrimiçi oyun mağazalarını da doğrudan kapsayan yeni denetim ve yaptırımlar içeriyor. Düzenleme yasalaşırsa Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yabancı oyun platformları için Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirilecek. Temsilci atamayan platformları ise kademeli yaptırımlar bekliyor: Önce 1 milyon TL ile 30 milyon TL arasında idari para cezası, ardından yüzde 50 ve yüzde 90’a varan bant daraltma uygulanacak. Tasarının gerekçe bölümüne göre temsilci zorunluluğu, dijital oyun içeriklerinin daha sıkı denetlenmesi, çocukların “zararlı” görülen içeriklerden korunması ve adli-idari süreçlerde doğrudan bir muhatap oluşturulması amacıyla getiriliyor. Hükümet, temsilcilik modeli sayesinde içerik kaldırma ve erişim engelleme kararlarının hızlandırılacağını, savcılık ve mahkemelerin veri taleplerinin daha kolay karşılanacağını savunuyor. Düzenlemenin bir diğer hedefi ise dijital oyun pazarından elde edilen gelirin daha yakından izlenmesi ve şirketlerin Türkiye’de vergi ve mali denetime daha doğrudan tabi kılınması.

Kısıtlamanın Yurtdışındaki Örnekleri

Sunumda, çocukların güvenli internete erişimi konusunda dünyadaki son gelişmeler ve yasal düzenlemeler de ele alındı. Birleşik Krallık ve Avustralya’da bu sene yürürlüğe giren yeni kısıtlamalarla 16 yaş altının sosyal medyaya erişimi tamamen engellenirken, bu yaş kısıtlamasının denetlenmesi için sosyal medya uygulamalarının yüz taraması veya kimlik taraması uygulaması getirmesi zorunlu kılındı. Bu ülkelerde bu tarz yasalar sebebiyle internet anonimliğinin kısıtlanması ve olası veri sızıntıları tehlikesi, bu yasaları oldukça tartışmalı hale getirdi. Böyle bir uygulamanın Türkiye’ye gelmesi konusunda da benzer endişeler mevcut.

Oyun Geliştiricileri Ne Diyor?

Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Erkin, oyun sektörüne yönelik düzenleme hazırlıkları ve sektöre olası yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bunun zaten beklenen bir durum olduğunu söyleyen Erkin, durumu şu şekilde açıkladı:

"Her şeyden önce bu konu yeni değil, yaklaşık 10 yıldır farklı kurumlarda oyunlara yönelik bir düzenlemenin gelmesi konuşuluyor. Son iki yılda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın da talepleriyle taslak hazırlığı daha somut bir gündem haline geldi. Taslak ise hâlâ 'son hâlini almış' bir metin değil. Şu an dolaşan parçalı bilgilerle kesin yorum yapmak sağlıklı değil. Taslak henüz kamuoyuna açıklanacak olgunlukta değilken bazı bölümlerinin basına yansıması, bağlamı görülmeden sert tepkilere yol açtı. Bizim ricamız, taslak tamamlanıp resmî biçimde paylaşıldığında bütün olarak değerlendirilmesi. Kamu ile görüşmelerimizde de metin hazır hâle gelince şeffaf şekilde kamuoyu ile paylaşılacağı söylendi."

Oyunlara kısıtlama veya yasak getirilip getirilmeyeceği konusunda ise Ali Erkin, şu cevabı verdi:

"Gördüğümüz kadarıyla hayır. Taslağın ana gövdesi 15 yaş altı bireylerin sosyal medya kullanımıyla ilgili. Oyunlara ilişkin bölüm sınırlı sayıda maddeden oluşuyor. Ayrıca kamuoyunda dolaşan 'platformlar bir gecede kapatılacak' endişesi de gerçekçi değil. Taslak mantığı, ani kapatma yerine kademeli bir sürece işaret ediyor: bilgi talebi, uyarı, tebliğler, idari adımlar, sınırlı tedbirler ile aylar sürecek bir süreç sonunda ciddi kısıtlamalar uygulanacak şeklinde oluşturulmuş. Bu da mevcut durumdan farklı olarak oyun platformlarına en azından sorunları görüşme ve çözme şansı tanıyacak."

Program takviminin çok hızlı ilerlediği ve piyasanın bu uygulamaya alışamadan şirketlerin ceza yağmuruna tutulabileceği endişesi konusunda ise Erkin, bu endişelerin yersiz olduğunu söyledi. Ali Erkin: "Metin halen taslak aşamasında ve görüşmeler devam ediyor. Yasa çıksa bile uygulama detaylarını belirleyen bir yönetmeliğin hazırlanması gerekecek. Bu yüzden kısa vadede 'hemen yaptırım' gibi bir durum beklenmemeli. Ayrıca kullanıcı sayısı düşük veya dönemsel çalışan bazı yayıncı launcher yazılımlarının kapsam dışında kalacağını öngörüyoruz. Yasaya dair yönetmelik hazırlandığında bu daha net ortaya çıkacaktır," diyerek tedirgin kesimlerin kafasındaki soru işaretlerini giderdi.

Olası Sonuçları

Tasarının meclise sunulduğu hâlinde planın doğru bir şekilde planlamasının yapılmış olması ve ilgili yönetmeliğin piyasayı kısıtlamaması oldukça önemli. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın, eğer program doğru bir şekilde uygulanırsa oyun sektörüne ve oyuncu kitlesine zarar vermeden çevrimiçi güvenliği iyileştirmesi mümkün. Ancak işler yanlış giderse bu yasa sebebiyle Türkiye’de oyun sektörünün ağır zarara uğraması mümkün. Dünyanın en büyük oyun yayımcısı olan Steam’ın dünyada sadece Almanya’da temsilciliği var, bu sebeple şirketin yasada öngörülen temsilci talebine uyması kesin değil. Böyle bir durumun olması ve Steam’e erişim engeli getirilmesi durumunda Türkiye, oyun konusunda 2000’lerdeki korsan oyun dönemine dönebilir. İşte bu tarz bir endişeden dolayı pek çok oyuncu, sosyal medyada #OYUNUMADOKUNMA hashtag kampanyasını başlatmanın yanı sıra “oyunumadokunma.org” sitesinde yasaya karşı bir imza kampanyası başlattı.

Sitede imza kampanyasıyla ilgili “Bu platformda toplanan kullanıcı adları, oyuncu topluluğunun söz konusu düzenlemeye yönelik tutumunu görünür kılmayı amaçlamaktadır. Paylaşılan destekler hukuki imza niteliği taşımaz; yalnızca kamuoyu desteğini ifade etmek için kullanılmaktadır. Topluluk olarak ne kadar çok destek gösterirsek, sesimizi o kadar güçlü ve etkili biçimde duyurabiliriz.” ifadeleri yer aldı. Platformda şu ana kadar 236 bin imza toplandı.

Deren İlbeyi ve Şahika Derin Türüt tarafından düzenlendi.